Van online ondersteuning tot levensechte klasdynamiek
Bij MIRAS geloven we dat leren pas écht geslaagd is wanneer kennis en vaardigheden elkaar versterken. Geletterdheid is daarin de motor. Het zet cursisten in beweging: richting hun opleiding, hun job en een sterkere plek in de maatschappij. Het opent deuren.
In tegenstelling tot wat de term geletterdheid op het eerste gezicht doet vermoeden, gaat het om veel meer dan taal alleen. Het draait om een brede set aan vaardigheden die mensen sterker maken in de maatschappij.
Onze leerkrachten geletterdheid maken elke dag mee het verschil. Ze helpen cursisten groeien in vier essentiële pijlers: soft skills, informatieverwerking, digitale vaardigheden en taalvaardigheden.
Maar hoe vertaalt zich dat concreet op de werkvloer? We gingen op pad en volgden twee heel verschillende praktijken: een online traject met Saar en een co-teachingmoment met Katrien en Lies. Twee werelden, éénzelfde doel.
Geletterdheid op maat bij Saar: flexibel en online
Bij Saar speelt alles zich af achter het scherm. In de online modules Sterk in leren @home en Sterk in leven en werk @home krijgen cursisten toegang tot een brede waaier aan thema’s: plannen en organiseren, digitale vaardigheden, taalondersteuning, omgaan met stress, studeren van thuis uit, je goed in je vel voelen, probleemoplossend denken,… Het voelt aan als een open bibliotheek waarin cursisten zelf hun leerpad bepalen.
De ene doorloopt volledige modules, een andere pikt er gericht uit wat hij op dat moment nodig heeft. Net die flexibiliteit maakt het verschil. Cursisten krijgen de ruimte om op hun eigen tempo te groeien, zonder druk, maar met duidelijke houvast.
Daarnaast zijn er de online vragenuurtjes. Daar komt het menselijke aspect sterk naar voren. Cursisten stellen vragen, leggen situaties voor, delen twijfels. Soms klein en praktisch, soms heel persoonlijk. Het zijn momenten waar verbinding ontstaat, zelfs vanop afstand.
Geletterdheid in de online modules bij Saar betekent ondersteunen, versterken en richting geven. Individueel en op maat. Stil op de achtergrond, maar met een duidelijke impact.
Geletterdheid in actie in de klas bij Katrien en Lies
Wanneer we binnenstappen in de opleiding Kinderbegeleider bij Katrien en Lies, merken we meteen een compleet andere setting op: fysiek, levendig en vol interactie. Zingend en dansend inspireren deze twee leerkrachten hun cursisten.
De les opent onverwacht speels wanneer cursisten met gesloten ogen een poes moeten tekenen. Het resultaat? Gelach, verbazing en meteen een ontspannen sfeer. Het ijs is gebroken. Wat eruitziet als een luchtig spelletje, blijkt een doordachte keuze te zijn om veiligheid en groepsgevoel te creëren.
Vanuit die open en veilige sfeer maken de twee leerkrachten de brug naar de inhoud. De cursisten werken aan een project voor een echte opdrachtgever: een activiteit voor kinderen tussen 18 maanden en 3 jaar. De opdracht is concreet en vraagt veel: nadenken over voeding, spel en dagstructuur.
Voor ze aan het project beginnen, nemen de co-leerkrachten bewust tijd voor een brainstorm rond samenwerken. Cursisten mogen spontaan woorden en ideeën op het whiteboard schrijven: wat betekent goed samenwerken voor hen? Al snel vult het bord zich met begrippen: respect, overleggen, elkaar helpen, eerlijk zijn, structuur, taakverdeling … De leerkrachten grijpen dit moment actief aan door uit te dagen en bijkomende vragen te stellen: “Wat bedoel je precies met respect?” of “Hoe ziet een goede taakverdeling er concreet uit?”
Stap voor stap wordt alles scherpgesteld. Samen met de cursisten vertalen Katrien en Lies vage termen naar concreet gedrag. Ze verduidelijken waar nodig en stemmen af op de groep, zodat iedereen begrijpt wat er verwacht wordt en zich hierin kan vinden. De groep maakt expliciet de afspraak om samen in te zetten op samenwerking en er ook op terug te komen wanneer het schuurt.
Die brainstorm lijkt eenvoudig, maar raakt de kern van geletterdheid: je eigen ideeën leren verwoorden en de ander begrijpen, afstemmen en handelen in interactie met anderen, en samenwerken.
Leren samenwerken
De groep wordt verdeeld aan de hand van speelse “monsterkaartjes”. Elk groepje krijgt een focus en gaat aan de slag. Cursisten zoeken zelf een plek in het gebouw waar ze het best kunnen werken. Autonomie staat centraal.
Wat volgt, is een intens proces. In groep brainstormen cursisten eerst vrij: alle ideeën zijn welkom. De leerkrachten lopen rond, luisteren, stellen vragen en sturen bij waar nodig. Eén woord komt vaak terug: “waarom?” Waarom kies je hiervoor? Waarom werkt dit voor deze doelgroep? … Die vragen stimuleren cursisten om verder te denken, concreter te formuleren en hun keuzes te onderbouwen. Tegelijk ondersteunen de leerkrachten waar nodig: bij cursisten die vastlopen, bij groepen die te snel naar praktische oplossingen springen of wanneer iemand het emotioneel moeilijk krijgt door de drukte van het moment.
De klas is voortdurend in beweging. Er wordt gelachen, nagedacht, soms getwijfeld, maar vooral samengewerkt. Begrippen zoals respect, communicatie, taakverdeling en elkaar ondersteunen worden niet alleen besproken, maar ook meteen geoefend en ervaren.
Wanneer de groep opnieuw samenkomt, delen de cursisten hun ideeën. Er wordt geluisterd, vragen worden genoteerd en nadien besproken. Stap voor stap groeit de groep naar een gezamenlijk gedragen plan voor de opdracht..
Hier zie je geletterdheid in zijn meest zichtbare vorm: in hoe cursisten samenwerken, communiceren, keuzes maken, omgaan met emoties en structuur brengen in een complex geheel.
Twee werkwijzen, één impact: sterker in leren, werk en leven
Of het nu gaat om zelfstandig leren achter een scherm of samenwerken in een klaslokaal: geletterdheid zet cursisten in beweging. Soms stil en individueel, zoals bij Saar. Soms dynamisch en zichtbaar, zoals bij Katrien en Lies. Maar altijd met hetzelfde resultaat: sterker worden in leren, werk en leven.
En dat is alleen mogelijk dankzij leerkrachten die zich hier elke dag met volle overtuiging voor inzetten en zo mee het verschil maken voor hun cursisten.
