Sinds de fusie van verschillende centra voor volwassenenonderwijs in 2016 tot cvo MIRAS, besliste onze school om extra te investeren in de ondersteuning van haar leerkrachten over alle campussen heen. Vanuit dat initiatief is onze eigen onderwijsdienst gegroeid. Maar wat moet je je daarbij voorstellen en hoe draagt die dienst bij aan kwalitatief onderwijs bij cvo MIRAS? We vragen het aan Els Raepsaet, regioverantwoordelijke voor MIRAS Kortrijk en verantwoordelijke voor onderwijs en cursistenzorg, en aan Micheline Sandelé, onderwijscoach voor de opleidingen Toerisme & Onthaal, Culinair, Techniek & Logistiek en Ondernemen.
Eerst en vooral: wat is de onderwijsdienst bij cvo MIRAS?
Els: De onderwijsdienst is een ondersteunende dienst die er is voor de opleidingsteams en de individuele leerkrachten. Het is de bedoeling van onze dienst om de kwaliteit van het onderwijs over ons volledige lerarenkorps te versterken. We hebben uiteraard de vooropgestelde eisen van de overheid waaraan we moeten voldoen, maar die hebben we geïntegreerd in onze visie op onderwijs en kwaliteit. Om die visie uit te dragen en ervoor te zorgen dat alle teams op dezelfde lijn zitten, werken we met onderwijscoaches die onze leerkrachten daarin bijstaan.
Micheline: In de opleidingen die ik ondersteun, zijn de leerkrachten vaak individuen op hun eigen eilandje. De techniekers zijn in hun eigen atelier vaak wel met hetzelfde bezig, maar elk op hun manier. Veel van hen zijn zelfstandige geweest en zijn het ook gewoon om hun eigen weg te zoeken. Wij proberen die individuen samen te brengen en teams te creëren over de campussen heen. Op die manier zorgen we voor een kruisbestuiving van kennis en middelen waar iedereen van profiteert. Werkt iemand met een handige tool of heeft iemand een sterk evaluatiesysteem uitgewerkt, dan is het aan ons om die zaken op te pikken en er ook andere leerkrachten mee te helpen. Zo tonen we onze leerkrachten dat ze er niet alleen voor staan.
Wat doet een onderwijscoach precies?
Micheline: Ons takenpakket is heel uitgebreid. Dat kan gaan van lessen bijwonen en feedbackgesprekken voeren tot begeleiding bij het opstellen van een moduleplan of het screenen van ons online cursistenplatform. Ik beschouw mezelf daarnaast als sparringpartner voor team- en studiedomeinverantwoordelijken. Wanneer zij ergens op vastlopen of een leerkracht in hun team bijkomende ondersteuning nodig heeft, dan kan ik helpen.
Els: We hebben naast de algemene onderwijscoaches ook digitale onderwijscoaches, die voornamelijk focussen op afstandsonderwijs, gecombineerd onderwijs en didactische e-tools. Sinds dit schooljaar hebben we trouwens ook een AI-coach, die onze leerkrachten wegwijs maakt in alles wat met artificiële intelligentie te maken heeft, en hoe ze dit op een effectieve manier kunnen inzetten bij de voorbereiding van hun lessen en in de lessen zelf.
Hoe draagt de onderwijsdienst bij aan kwalitatief onderwijs?
Els: Onze onderwijscoaches vormen een tandem met de opleidingsverantwoordelijken. Enerzijds luisteren we naar prioriteiten die vanuit de opleiding zelf aangebracht worden, en anderzijds geven de coaches advies bij wat ze zien, in relatie met de doelen en centrale thema’s waar wij belang aan hechten. Een voorbeeld hiervan is het thema ‘evalueren’. Evaluatie op basis van vooropgestelde doelen blijft hoog op onze agenda staan, omdat dat nu eenmaal het vertrekpunt is om je lessen op te bouwen.
Micheline: Wij hebben een helikopterview en kunnen snel inspelen op de noden van onze teams. Zo helpen we bij de implementatie van een nieuw opleidingsprofiel, het afstemmen van evaluaties op competenties en de opmaak van de moduleplannen. Voor veel leerkrachten zijn dit niet altijd de leukste taken, maar wél belangrijk om de kwaliteit van ons onderwijs over alle campussen heen te bewaken. Bij de teams die ik begeleid ben ik ook betrokken bij het opstellen van het jaaractieplan. Een paar keer per jaar komen we samen om dit op te volgen en bij te sturen waar nodig.
Micheline: Een paar jaar geleden hebben we een nieuwe opleiding opgestart: woningcontroleur. Ik was van bij het begin betrokken als onderwijscoach en we baseerden ons op de principes van het Universal Design For Learning. Op basis van onze doelen en wat we wilden evalueren, konden we onze cursus uitschrijven in samenwerking met verschillende expert-woningcontroleurs uit Brugge. Die cursus werd een voorbeeld voor heel Vlaanderen. Daar mogen we wel trots op zijn, vind ik.
Welke thema’s komen zoal nog aan bod in jullie werk als onderwijscoaches?
Els: We hebben de laatste tijd al veel ingezet op evaluatie. Via ICT-bootcamps zetten we daarnaast digitale vaardigheden en AI in de kijker, maar ook klasmanagement is een groot luik in onze werking. Onze doelgroep is enorm aan het veranderen, aan het diversifiëren, wat nieuwe uitdagingen met zich meebrengt voor de leerkrachten. Zo hebben we instroom van Gen Z, naast oudere cursisten, cursisten met een complexe achtergrond, en ook een culturele diversiteit. Samen met HR willen we onze leerkrachten helpen sterker in hun schoenen te staan om met diversiteit op verschillende vlakken om te gaan.
Hoe proberen jullie vanuit de onderwijsdienst het verschil te maken?
Micheline: Wij kunnen als coach rechtstreeks een verschil maken voor onze leerkrachten, en indirect ook voor onze cursisten. Een leerkracht die weet dat hij goed bezig is, staat met zelfvertrouwen voor de klas, en dat straalt af op de cursisten. Het leukste aan mijn job vind ik het menselijke aspect. Ik ben graag fysiek aanwezig op de campussen, ook wanneer er geen formeel lesbezoek op de agenda staat. In een atelier kan ik makkelijk eens een babbeltje slaan met een cursist. Ik zeg dan wel dat ik er ben voor de leerkracht, maar vraag ondertussen ook hoe de cursist de lessen ervaart. Zo vang ik het een en ander op. Door gewoon aanwezig te zijn in de les, merk ik al snel op hoe de sfeer is en of er een klik is tussen de cursisten en de leerkracht. Daarna kan ik daarover terugkoppelen naar de leerkracht in kwestie.
Het is duidelijk: de onderwijsdienst maakt mee hét verschil in ons volwassenenonderwijs. De onderwijscoaches willen onze leerkrachten niet alleen verrijken en versterken door coaching in hun individuele lespraktijk, maar faciliteren bovendien communicatie en transparantie in teams over de campussen heen. Want leerkrachten die stevig in hun schoenen staan en zich ondersteund voelen, kunnen ook hun cursisten de nodige ondersteuning en kwalitatief onderwijs bieden.
Wil jij ook de stap zetten naar het volwassenenonderwijs? Bij cvo MIRAS staan de deuren altijd open. Ontdek hier in welk team nog plaats is voor jou.
